Дональд Трамп АҚШ президенти бўлиб турган 2017–2021 йилларда унинг ташқи сиёсатида Исроилни кескин қўллаб-қувватлаш алоҳида ўрин эгаллади. Бу сиёсат тасодифий эмас эди; унинг ортида Америка сиёсий элитаси орасидаги насроний сионистлар таъсири бор эди. Ушбу мақола насроний сионист тушунчаси, Трамп атрофидаги доиралар ва уларнинг сиёсий ҳаракатлари ортидаги ғояларни таҳлил қилади.
Насроний сионистлар кимлар?
Насроний сионистлар — асосан Америкадаги инжилчи протестантлар орасида шаклланган диний-сиёсий ҳаракат. Улар қуйидаги эътиқодга эгадирлар:
• Исроил давлатининг барпо бўлиши ва яҳудийларнинг Қуддусда жамланиши Худонинг қиёматга оид ваъдаларини рўёбга чиқиши учун шарт.
• Исроилни қўллаб-қувватлаш Масиҳнинг иккинчи қайтиши ва қиёматнинг яқинлашишига хизмат қилади.
• Исроилнинг ҳарбий ва сиёсий устунлиги масиҳий миссиянинг бир қисми сифатида кўрилади.
Трамп атрофидаги насроний сионистлар
Дональд Трампнинг сиёсий таянч базасида катта қисми инжилчи христианлардан иборат бўлган. Уларнинг кўпчилиги насроний сионист қарашларга эга бўлган. Трампнинг атрофидаги асосий шахслар:
• Майк Пенс (вице-президент): инжилчи христиан, Исроилни қўллаб-қувватлашни диний бурчи деб билади.
• Майк Помпео (Давлат котиби): ўзини насроний сионист деб атаган, Исроилни қўллаб-қувватлашни қиёматга тааллуқли иш деб ҳисоблайди.
• Жаред Кушнер (маслаҳатчи): Исроил билан араб давлатлари ўртасида “Абрам келишувлари”ни амалга оширган.
Трамп маъмурияти сиёсатидаги таъсир
Насроний сионист қарашлар қуйидаги сиёсий қарорларда яққол кўринди:
Қуддусни Исроил пойтахти сифатида тан олиш
АҚШ элчихонасини Қуддусга кўчириш (2018)
Исроилнинг Голан тепаликлари устидан суверенитетини тан олиш (2019)
Абрам келишувлари орқали Исроил ва араб давлатлари муносабатларини нормаллаштириш сиёсати
Бу қарорлар насроний сионист гуруҳлар орасида катта қўллаб-қувватлов топди ва улар Трампни “Илҳомлантирилган етакчи” сифатида кўрдилар.
Насроний сионизмнинг мақсадлари ва хавфлари
Насроний сионистлар сиёсатда қуйидаги мақсадларни кўзлайди:
• Исроилнинг ҳарбий қудратини мустаҳкамлаш.
• Яҳудийларнинг Қуддусдаги устунлигини таъминлаш.
• Масиҳнинг қайта келиши учун “асосий саҳна”ни тайёрлаш.
Бу қарашлар Яқин Шарқда зиддиятларни кучайтиради ва мусулмонлар ва араблар орасида адоватни термлайди.
Улар фаластинликларнинг ҳуқуқларини инкор қилиш ва босиб олиш сиёсатини оқлашга хизмат қилади.
Хуллас, Дональд Трамп маъмуриятида насроний сионистлар катта сиёсий таъсирга эга бўлиб, Исроилни қўллаб-қувватлаш сиёсатининг илдизи айнан уларнинг қарашларига бориб тақалади. Бу сиёсат Яқин Шарқда тинчликка эмас, балки зиддиятнинг янада авж олишига хизмат қилди. Насроний сионизм сиёсатда диний эътиқодни геосиёсий мақсадларга хизмат қилдиришнинг яққол намунасидир.
Дональд Трампнинг иккинчи президентлик ҳаракатлари ва насроний сионистлар билан алоқаси
2024 сайлов кампаниясида насроний сионистларнинг роли
Дональд Трамп 2022 йилда иккинчи президентликка номзодлигини эълон қилганидан сўнг унинг кампаниясида яна инжилчи христианлар ва насроний сионистлар муҳим сиёсий таянч сифатида намоён бўлди:
• Инжилчи етакчилар ва лобби гуруҳлари Трампни Исроилга нисбатан сиёсатини давом эттиришга чақирди.
• Кампания йиғинларида Трамп ўзини Қуддусни пойтахт деб тан олиш ва Голан тепаликларини Исроилга қарашли деб эълон қилишда “ҳақиқий дўст” бўлган етакчи сифатида тарғиб қилди.
• Насроний сионистлар унинг иккинчи президентлигида Қуддусда Исроилнинг тўла устунлигини мустаҳкамлаш ҳаракатларини қўллаб-қувватлашларини билдирдилар.
Мисоллар
2023-2024 йилларда Трампнинг кампания нутқлари ва баёнотлари
— Трамп қайта-қайта Исроилга қўллаб-қувватлов беришни “инсоният ва эътиқод бурчи” сифатида кўрсатди.
— Унинг кампаниясида инжилчи етакчилардан кўплаб маслаҳатчилар иштирок этди. Масалан, пастор Роберт Жефресс каби насроний сионистлар кампания йиғилишларида қатнашиб, унинг Исроилга содиқлигини таъкидлашди.
Молиявий қўллаб-қувватлов
— Трампнинг сайлов фонди насроний сионист ва инжилчи доиралардан катта молиявий ёрдам олди. Улар Трамп орқали Исроилни қўллаб-қувватлаш сиёсатини янада илгари суришни кўзлайди.
Трампнинг иккинчи президентлигида кутилган сиёсат
Агар Трамп яна президент бўлса:
• Қуддусдаги яҳудий устунлигини мустаҳкамлаш ҳаракатлари янада кучайиши мумкин.
• Насроний сионистлар таъсирида Исроилга ҳарбий ва сиёсий ёрдам янада орттирилиши эҳтимоли бор.
• Фаластинликлар масаласида адолат талаблари яна четга сурилиши мумкин.
Трампнинг иккинчи президентлик ҳаракатлари давомида насроний сионистлар унинг энг кучли сиёсий ва молиявий таянчи бўлиб қолмоқда. Улар Трамп орқали Исроилнинг устунлигини ва ўз диний эътиқодларига мувофиқ геосиёсий мақсадларини амалга оширишни кўзламоқда.
Дональд Трамп, насроний сионистлар ва Исроилни қўллаб-қувватлаш: аниқ чиқишлар ва баёнотлар
Трампнинг аниқ чиқишлари
2017 йил 6 декабрда Қуддус ҳақида баёноти (президентлик даврида):
«Мен Қуддусни Исроилнинг пойтахти деб расман тан олиш вақти келди, деб ҳисоблайман. Бу ҳеч қачон ўзгармас ҳақиқат бўлган ва бугун бу ҳақиқатни тан олиш вақти келди.»
(Оқ уй расмий баёнотидан)
2. 2023 йилда сайлов кампанияси чиқишларидан (Флоридадаги йиғилишда):
«Мен АҚШ тарихидаги энг Исроилпарвар президент бўлганман ва иккинчи президентлик давримда ҳам Исроилнинг кучини ҳимоя қилишда давом этаман.»
3. 2024 йилда инжилчи йиғинда сўзлаган нутқидан:
«Мен Қуддусни Исроил пойтахти сифатида тан олганимда, ҳеч ким бундай жасорат қила олмаган эди. Бу Худонинг хоҳиши эди.»
Насроний сионист етакчиларнинг баёнотлари
Пастор Роберт Жефресс (инжилчи ва насроний сионист етакчи):
«Президент Трамп — Худонинг қиёмат режасини амалга оширишда восита. У Исроилни қўллаб-қувватлаш орқали Масиҳнинг қайта келиш йўлини тайёрламоқда.»
(Трампнинг Қуддус ҳақидаги қароридан сўнг чиқиши, 2017)
Майк Помпео (Давлат котиби, ўзини насроний сионист деб атаган):
«Исроилни қўллаб-қувватлаш — Америка халқи ва президентимиз учун Худога бўлган садоқатнинг нишонасидир.»
(2019 йилда Голан тепаликларини Исроилга қарашли деб тан олишда сўзлаган нутқидан)
Фрэнклин Грэм (инжилчи етакчи):
«Трамп — Исо пайғамбарнинг қайтишига тайёргарлик кўраётган президент. Унинг Исроилга қўллаб-қувватлови Масиҳнинг режасининг бир қисми.»
Хуллас, Трампнинг аниқ чиқишлари ва насроний сионист етакчилар баёнотлари Исроилни қўллаб-қувватлаш сиёсатининг қандай диний ва геосиёсий пойдеворга таяниб келаётганини кўрсатади. Бу сиёсат нафақат геосиёсий, балки инжилчи қарашлар асосидаги миссия сифатида ҳам илгари сурилмоқда.
Абу Муслим
