Жамиятда ўзини дин ва маърифат вакили сифатида кўрсатиб, амалда эса миллий ўзликка, айниқса туркийликка нисбатан совуқ муносабат намоён этаётган шахслар ҳам бор. Бу муносабат кўпинча ошкора эмас, балки яширин, мулойим иборалар, “илмий” ёки “диний” баҳоналар орқали амалга оширилади.



 Яширин усуллар



Бундай ёндашув қуйидаги кўринишларда учрайди:



 туркий тарих ва меросни «иккинчи даражали» деб кўрсатиш;

 туркий олимлар, давлатлар ёки маданият ютуқларини камситиб, бошқа марказларни мутлақ устун қўйиш;

 «умумий дин» ниқоби остида миллий хотирани сўндириш;

 туркий тил, урф-одат ва тарихга нисбатан бепарволикни «дин талабидек» тақдим этиш.

Бу ерда муаммо динда эмас. Муаммо — диндан фойдаланиб, муайян мафкуравий қарашни илгари суришда.



 Туркийлик ва Ислом: зиддият йўқ



Ислом тарихига қарасак, туркий халқлар:

 Исломни ҳимоя қилган,

 давлатчилик ва адолатни ривожлантирган,

 илм-фан, ҳарбий иш ва бошқарувда катта ҳисса қўшган.

Шу боис туркийликни ёмонлаш ёки уни инкор қилиш на дин билан, на тарих билан мос келади. Ислом миллатни йўқ қилишни эмас, адолат ва масъулиятни талаб қилади.



 Нега бу хавфли?



Яширин нафрат очиқ адоватдан ҳам хавфлироқ. Чунки у:

 жамиятни ичидан парчалайди;

 ёш авлодда ўзликка нисбатан шубҳа уйғотади;

 миллий ғурурни сўндириб, қарам фикрни кучайтиради.



Миллатни севиш — бошқани ёмонлаш дегани эмас. Лекин ўз миллатини инкор қилиш ҳам тақво эмас. Туркийликни камситиб, уни яширин тарзда ёмонлаштириш — на диний, на маърифий йўл.



Ҳақиқий илм ва ҳақиқий дин:



 тарихни холис ўрганишни,

 ҳар бир миллатнинг ҳиссасини тан олишни,

 зулм ва камситишга қарши туришни талаб қилади.



Шунинг учун ҳам жамиятга керак бўлгани — кўр-кўрона эргашиш эмас, англаш, нафрат эмас, адолат, яширин тарғибот эмас, очиқ ҳақиқат.

Абу Муслим (профессор)