Исроил Яқин Шарқда ЛГБТ (лесбиян, гей, бисексуал ва трансгендер) жамоаси учун энг эркин муҳит яратган давлатлардан бири сифатида эътироф этилади. Бу давлат ЛГБТ ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва уларни ижтимоий ҳаётга интеграция қилиш борасида минтақада етакчи ҳисобланади. Ушбу мақолада Исроилда ЛГБТ ҳаракатининг ривожланиши, унинг ҳуқуқий асослари ва ижтимоий таъсири таҳлил қилинади.
Ҳуқуқий ривожланиш
Қонунчилик:
Исроил қонунчилигида бир жинсли муносабатларга нисбатан жиддий ҳуқуқий тўсиқлар мавжуд эмас. Бир жинсли жуфтликлар чет элда никоҳ тузган тақдирда, уларнинг никоҳлари Исроилда маъмурий ва ҳуқуқий жиҳатдан тан олинади (масалан, мерос, мол-мулк ҳуқуқлари, солиқ имтиёзлари бўйича).
Армияда хизмат:
1993 йилдан буён Исроил мудофаа кучлари (IDF) ЛГБТ аъзоларини армияда хизмат қилишда чекламайди ва улар тенг ҳуқуқли хизматчилар сифатида қаралади.
Бошқа ҳуқуқлар:
ЛГБТ жуфтликлар фарзанд асраб олиш, сунъий уруғлантириш ва бошқа оилавий ҳуқуқлар соҳасида маъмурий жараёнларда иштирок этиш имкониятига эга бўлишган.
Ижтимоий ривожланиш
Тель-Авив маркази сифатида:
Тель-Авив ЛГБТ жамоаси учун Яқин Шарқдаги асосий марказга айланган. Бу шаҳар «гей пойтахт» сифатида тан олинади ва ҳар йили ўтказиладиган Pride Parade (Фахр паради) минглаб иштирокчиларни жалб этади.
Жамиятда қабул қилиниши:
Исроил жамиятининг катта қисми, айниқса шаҳар аҳолиси ЛГБТ жамоаси аъзоларини нисбатан эркин қабул қилади. Аммо диний гуруҳлар ва кўплаб ультра-ортодокс яҳудий жамоалари ЛГБТ ҳуқуқларига қарши чиқишда давом этмоқда.
Сиёсий ва халқаро таъсир
Сиёсий қўллаб-қувватлаш:
Кўплаб сиёсий партиялар ва давлат арбоблари ЛГБТ ҳуқуқларини қўллаб-қувватлайди. Айниқса Тель-Авив шаҳар ҳокимлиги бу ҳаракат учун давлат қўллаб-қувватловини таклиф қилади.
Халқаро имиж:
Исроил ўзини минтақадаги «эркинлик ва инсон ҳуқуқларини ҳурмат қиладиган давлат» сифатида намоён қилишда ЛГБТ ҳуқуқларини кўпинча ташқи сиёсий имиж воситаси сифатида ишлатади.
Танқидлар
Исроилнинг ЛГБТ ҳуқуқларини ҳимоя қилиши айрим сиёсий таҳлилчилар томонидан «pinkwashing» (ЛГБТ ҳуқуқлари ортидан бошқа зулм ва босқинларни яшириш) деб танқид қилинади. Айниқса Фаластин масаласидаги тажовузкорлик ва оккупация сиёсатини ёпиш учун бу мавзудан PR мақсадида фойдаланишда айбланади.
Хулоса
Исроил ЛГБТ ҳуқуқлари борасида Яқин Шарқда етакчи давлат ҳисобланади. Бу давлатда ЛГБТ жамоаси ҳуқуқий ва ижтимоий жиҳатдан кўплаб имтиёзларга эга бўлиб, халқаро миқёсда бу соҳада тараққий этган давлатлар қаторидан жой олган. Бироқ бу ривожланиш бир қатор сиёсий баҳслар ва халқаро танқидлар орқали ҳам баҳоланиб келмоқда.
Қуддусда гей парадлари ҳақида асосий маълумотлар
Қачондан бери?
Қуддусда биринчи гей парад 2001 йилда ўтказилган. Шу вақтдан бери йиллик тартибда «Jerusalem Pride» номи билан парадлар ташкил қилинади.
Қатнашув ва масштаб:
Тель-Авивдаги гей парадлар бир неча юз минг иштирокчини жалб қилса, Қуддусда бу рақам анча кичик (бир неча минг киши). Чунки Қуддус диний марказ экани боис гей парадларга қаршилик кучли.
Қаршиликлар ва можаролар:
Қуддусда ҳар йили гей парадлар ўтказилиши билан бирга ортодокс ва ультра-ортодокс яҳудийлар, насроний ва баъзи мусулмон гуруҳлар томонидан кучли норозилик намойишлари бўлиб ўтади.
2005 йилда парад вақтида бир ортодокс яҳудий бир неча қатнашчини пичоқлаб жароҳатлаган. 2015 йилда шундай ҳужум оқибатида бир қиз ҳалок бўлган.
Ҳукумат ва суд ҳимояси:
Исроил Олий суди парадларнинг ўтказилишини «баён эркинлиги» ва «инсон ҳуқуқлари» доирасида қонуний деб топган ва давлат полицияси парадларни ҳимоя қилишга мажбур қилинган.
Хуллас, Қуддусда гей парадлари ўтказилади, лекин доимо диний гуруҳлар қаршилиги ва жамиятнинг катта қисми норозилиги остида ўтади. Парадлар Тель-Авивдаги каби оммавий тусга эга эмас ва хавфсизлик чоралари остида ўтказилади.
Абу Муслим
